Saturday, March 10, 2007

ကြ်န္ေတာ္ဖတ္ရေသာ Game Theory (၄)

Thinking Strategically (The Competitive Edge in Business, Politics and Everday Life) By Avinash Dixit And Barry J. Nalebuff

ေတြးျခင္းမဟာဗ်ဴဟာမ်ား (၁) - ေက်ာ္ေဇာခိုင္ (စံပယ္ျဖဴမဂၢဇင္း အမွတ္ ၆ ၊ ေအာက္တိုဘာ ၊ ၂၀၀၆)

ပံုျပင္ (၄) ဘူးဆိုရင္ ဖ႐ံုမသီး

ပံုျပင္ေတြဟာ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ အားကစား စတဲ့ ယွဥ္ျပိဳင္မႈေတြမွာတင္ ရပ္ေနသလားဆိုရင္ မဟုတ္ဘူးလို႕ ေျပာရမွာပဲ။ အခုပံုျပင္ဟာ ဘာသာေရးနဲ႕ နည္းနည္းဆက္စပ္မႈ ႐ွိေနပါတယ္။ ကက္သလစ္ဘုရားေက်ာင္းက မာတင္လူသာကို ပုပ္ရဟန္းမင္းနဲ႕ သူ႕ေကာင္စီကို တိုက္ခိုက္လို႕ ေတာင္းပန္ခိုင္းတဲ့ ဇာတ္လမ္းပါ။ မာတင္လူသာရဲ႕ ဒီအျငင္းကို ကြ်န္ေတာ္တို႕ နားေထာင္ၾကည့္ရေအာင္။ "ကြ်န္ေတာ့္ အယူအဆကို လံုး၀ေျပာင္းမေပးႏိုင္ပါ။ ကုိယ့္အသိဥာဏ္နဲ႕ ဆန္႕က်င္ဘက္မွာ ရပ္တည္ရတာ မွန္လည္းမမွန္သလို လံုျခံဳမႈလည္းမ႐ွိပါ။" သူမမွန္ဘူးထင္တဲ့ဘက္မွာ ရပ္တည္ရတာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လံုျခံဳမႈ မ႐ိွဘူးဆိုတဲ႕ သေဘာမ်ိဳး ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ မျပီးေသးဘူးဗ်။ "ကြ်န္ေတာ္ ဒီအယူအဆမွာ စဲြျမဲတယ္။ တျခားဘာကုိမွ လက္မခံ" လို႕ထပ္ဆိုတယ္။ သူ႕ရဲ႕ဒီစကားဟာ ေက်ာင္းေတာ္ကိုေက်ာ္ျပီး သံကန္႕လန္႕ကာရဲ႕ တျခားတစ္ဘက္ကို ေရာက္သြားခဲ့တယ္။ အရင္က အေ႐ွ႕ဂ်ာမနီထုတ္ ကားတစ္စီးရဲ႕ နာမည္ကုိ လူသာလို႕ နာမည္ေျပာင္ေပးၾကတယ္။ ဒီမွာပဲ ရပ္တယ္၊ ဘယ္မွ မေ႐ြ႕ဆိုတဲ့သေဘာေပါ့။
..................

တစ္ဘက္သတ္ပိတ္ထားတဲ့ အယူအဆေတြဟာ တစ္ဘက္ကျပန္လာမယ့္ လက္ခံဖြယ္ကမ္းလွမ္းခ်က္ေတြကို ဆံုး႐ံႈး ရတတ္ပါတယ္။

လက္ေတြ႕မွာလည္း ဒီအယူအဆဟာ အခ်က္၂ ခ်က္ေၾကာင့္ အေျပာလြယ္ျပီး အလုပ္မတြင္ တတ္ပါဘူး။ ပထမအခ်က္က ဒီကေန႕ စားပဲြ၀ိုင္းေဆြးေႏြးပဲြေတြဟာ အေလ်ာ့အတင္း အျမဲလုပ္ေနရတာျဖစ္လို႕ ကိုယ္က မတရား အသာစီးရခဲ့မယ္ ဆိုရင္လည္း၊ ေနာက္တစ္ၾကိမ္ေတြမွာ အခုတစ္ၾကိမ္က အ႐ံႈးကိုပါ ေထမိေအာင္ ျပိဳင္ဘက္ေတြက ၾကိဳးစားလာႏိုင္ပါတယ္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္အၾကား ဆက္ဆံေရး ပ်က္ျပားေစပါတယ္။ လတ္တေလာ ညိွႏိႈင္းေျပလည္တာဟာ ေရ႐ွည္အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ဗ်ဳဟာေကာင္းတစ္ခု ခ်မွတ္ႏိုင္ဖို႕လည္း အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ ဒုတိယအခ်က္က လူတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးပါ။ ဘူးဆိုရင္ ဖ႐ံုမသီးဘူးဆိုတဲ့ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးဟာ မီးခလုတ္ကို ခုခ်က္ခ်င္း ဖြင့္လိုက္၊ ပိတ္လိုက္ လုပ္ယူလို႕ ရတာမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။ ဒီပံုစံကိုသံုးျပီး အႏိုင္ရေစတဲ့ လတ္တေလာ အေျခအေနတစ္ခုဟာ ေရ႐ွည္မွာ ပ်က္စီးဖို႕ရဲ႕ အစလည္း ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။

ဖာဒီနန္ ဒါးလက္ဆက္(ပ္) ဆိုတာ အရမ္းေတာ္တဲ့ အင္ဂ်င္နီယာ တစ္ေယာက္ပါ။ စူးအက္တူးေျမာင္းေဖာက္ျပီး ကမၻာေက်ာ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီပံုစံနဲ႕ ပနားမားတူးေျမာင္းေဖာက္ဖို႕ ဆက္ၾကိဳးစားတာ မေအာင္ျမင္ခဲ့ဘူး။ ႏိုင္းျမစ္ရဲ႕ သဲေျမေတြမွာ သူ အဆင္ေျပခဲ့ေပမယ့္ ပနားမားရဲ႕ ေတာနက္ၾကီးထဲမွာ သူလက္ေလွ်ာ့ခဲ့ရပါတယ္။ အျခား ပင္လယ္ေရမ်က္နာျပင္ အနိမ့္အျမင့္ စတဲ့ အခ်က္ေတြလည္း ႐ွိတာေပါ့ဗ်ာ။

ခ်ဳပ္ရရင္ ဒီအယူအဆနဲ႕ တစ္ပဲြေကာင္း ဘယ္လိုပံုစံမ်ိဳး အႏိုင္ကစားမလဲ ဆိုတာေတာ့ ပံုေသ မေျပာႏုိင္ဘူးေပါ့။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ထပ္ေတြ႕ရပါလိမ့္ဦးမယ္။

//ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေျပာတဲ့ စကားလို႕ ထင္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္အတိအက်ေတာ့ မမွတ္မိပါ။ ဘာလဲဆိုေတာ့ "လူတစ္ေယာက္ဟာ ေမြးတဲ့အခ်ိန္ကစလို႕ ေသတဲ့ အခ်ိန္အထိ အယူအဆတစ္ခုထဲကိုပဲ မေျပာင္းမလဲ ဆုပ္ကိုင္သြားမယ္ဆိုရင္ ဒီလူေလာက္ လူျဖစ္႐ံႈးတာမ႐ွိေတာ့ဘူး" ဆိုတဲ့ အဓိပၸယ္မ်ိဳးပါ။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ငါမွငါ၊ ငါေျပာတာမွ မွန္တယ္။ ဆိုတဲ့ လူတစ္ေယာက္ေၾကာင့္ စိတ္ေတာ္ေတာ္ညစ္ ေနတယ္ဗ်ာ။ စိတ္ကို ဖြင့္ထားတာမ်ိဳး လံုး၀မ႐ွိဘူး။ Metallica ရဲ႕ "Open mind for a different views" ဆိုတဲ့ သီခ်င္းစာသားေလးကို ကြ်န္ေတာ္ ေတာ္ေတာ္ၾကိဳက္ပါတယ္။ ၾကံဳလို႕ ေျပာရရင္ ကြ်န္ေတာ္ကို သြန္သင္ဆံုးမခဲ့တဲ့၊ အယူအဆ၊ အေတြးအေခၚအသစ္ေတြ အမ်ားၾကီး လမ္းဖြင့္ေပး ခဲ့တဲ့ ဆရာသမားေတြထဲမွာ သီခ်င္းေတြက ထိပ္ဆံုးမွာ ပါတယ္ဗ်။ ေနာက္မွ သီခ်င္းေလးေတြလည္း တင္ဦးမယ္ဗ်ာ။ Blogger's remark//