Wednesday, March 7, 2007

ကြ်န္ေတာ္ဖတ္ရေသာ Game Theory (၁)

Thinking Strategically (The Competitive Edge in Business, Politics and Everday Life) By Avinash Dixit And Barry J. Nalebuff

ေတြးျခင္းမဟာဗ်ဴဟာမ်ား (၁) - ေက်ာ္ေဇာခိုင္ (စံပယ္ျဖဴမဂၢဇင္း အမွတ္ ၆ ၊ ေအာက္တိုဘာ ၊ ၂၀၀၆)

လူ႕အဖဲြ႕ အစည္းထဲ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ဘယ္လို ျပဳမူေနထိုင္သင့္သလဲ။ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္တဲ့ အမူအက်င့္ဆိုတာ ဘာလဲ ဆိုျပီး နိဒါန္းမွာတင္ ေမးခြန္းေတြနဲ႕ စ ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႕ရဲ႕ အေျဖေတြဟာ က်င့္၀တ္ပိုင္းနဲ႕ မသက္ဆိုင္ဘူးလို႕လည္း ဆိုပါတယ္။ //ဟုတ္ပါတယ္၊ လူ႕အဖဲြ႕အစည္း Game ၾကီးထဲမွာ ေအာင္ႏိုင္ဖို႕အတြက္ လူ႕က်င့္၀တ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႐ႈေထာင့္ကေန မၾကည့္ပဲ Game ေအာင္ႏိုင္ဖို႕အတြက္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ ႐ႈေထာင့္ေတြကေန ေရးထား တာေတြပါ-Blogger's remark//

ခင္ဗ်ားဘ၀မွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တိုင္းကို တစ္ေယာက္တည္း ခ်ခဲ့တာလား၊ ဟုတ္တယ္ဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႕ တစ္ဆင့္တက္ၾကည့္ရေအာင္။ အဲဒီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြအတြက္ ပတ္၀န္းက်င္အေျခအေန၊ ေခတ္ရဲ႕ ညြတ္ခ်က္၊ မိတ္ေဆြအေပါင္းအသင္းေတြရဲ႕ ေ၀ဖန္အၾကံျပဳခ်က္ေတြ လံုးလံုး မပါဘူးလား၊ ဟုတ္တယ္လို႕ ဆက္ေျဖလိမ့္မယ္လို႕ ကြ်န္ေတာ္မထင္မိဘူး။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြမွာ အျပန္အလွန္ ဆက္စပ္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကုိယ္ျဖစ္ခ်င္တာနဲ႕ အျခားသူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဆႏၵ ဆိုပါစို႕ရဲ႕။ အက်ိဳးစီးပြားခ်င္း ဆန္႕က်င္လာတာျဖစ္လာရင္ ခင္ဗ်ားလုပ္ခ်င္တာနဲ႕ ပတ္သတ္ျပီး အစီအစဥ္ေတြခ်ဖို႕ လိုလာပါတယ္။ ဒါကို မဟာဗ်ဴဟာ လို႕ ေခၚၾကရေအာင္။ ခင္ဗ်ားရဲ႕အေတြးေတြကို လုပ္ေဆာင္ခ်က္ျဖစ္လာေစမယ့္ မဟာဗ်ဴဟာအစီအမံေတြ ေကာင္းဖို႕ ဒီသီအိုရီက အေထာက္အကူျဖစ္ေစမယ္လို႕ စာေရးသူေတြက ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သီအိုရီက ရမယ့္ စဥ္းစားပံုနဲ႕ လက္ေတြ႕ျဖစ္ရပ္တစ္ခုခ်င္းစီရဲ႕ သီးျခားသဘာ၀ေတြကို ေပါင္းစပ္ျပီး အေျဖရွာပါလို႕လည္း ထပ္အၾကံျပဳထားပါတယ္။......

ပံုျပင္ (၁) ပစ္မလဲြ

ခင္ဗ်ားလည္းဘတ္စကက္ေဘာကစားပဲြေတြ ၾကည့္ဖူးမွာပါ။ ကစားသမားေတြဟာ ပစ္လိုက္ရင္ စြပ္ခနဲပဲဗ်ာ။ ေဘာလံုးဟာ ဂိုးေပါက္ေလးကေန လဲြတယ္ရယ္လို႕မွ မရွိသေလာက္ပဲ။ တကယ္ထူးခြ်န္တဲ့သူေတြက ဘယ္ေတာ့မွ မလဲြဘူးလို႕ ပဲြေၾကညာသူေတြက ဆိုၾကတယ္။ ဒီအခ်က္ကို စိတ္ပညာဆရာေတြက သံသယရွိၾကတယ္။ သူတို႕က ဘာေျပာသလဲဆိုေတာ့ ခင္ဗ်ားပိုက္ဆံတစ္ေစ့ကို ေခါင္းပန္းအၾကာၾကီး လွန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေခါင္း ဆက္တိုက္က်တဲ့ အၾကိမ္အေရအတြက္ အမ်ားၾကီး ေတြ႕ရမယ္တဲ့။ သူတို႕ ေျပာခ်င္တာက အားကစားပဲြေၾကညာသူေတြဟာ ကစားသမားေတြရဲ႕ ဂိုးသြင္းတဲ့ အၾကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာထဲက ဂိုးဆက္တိုက္၀င္တဲ့ (ေခါင္းပန္းလွန္ရင္ ေခါင္းဆက္တိုက္က်တဲ့) ျဖစ္ရပ္ကို ေတြ႕ရတာမ်ိဳးလို႕ ေကာက္ခ်က္ခ်ပါတယ္။ ......

ကစားသမားတစ္ေယာက္ဟာ ပထမတစ္ၾကိမ္ ပစ္လိုက္လို႕ လဲြသြားရင္ ေနာက္တစ္ၾကိမ္မွာ ထပ္ပစ္ဖို႕ ၾကိဳးစားၾကျပီး၊ ပထမအၾကိမ္ ဂိုး၀င္သြားတဲ့ ကစားသမားဟာ ေနာက္တစ္ၾကိမ္မွာ လူေပးကစားဖို႕ အားသန္တာကို သတိထားမိၾကတယ္။ ဒီကိစၥကို ဂိမ္းသီအိုရီနဲ႕ ခ်ဥ္းကပ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အခ်က္အလက္နဲ႕ အေသအခ်ာစိစစ္ထားတဲ့ ပစ္မလဲြအယူအဆ မမွန္ဘူးဆိုတာကို ဂိမ္းသီအိုရီက လက္ခံတယ္ဆိုေပမယ့္ မတူညီတဲ့ ေကာက္ခ်က္တစ္ခုကို ေတြ႕ရမွာပါ။ ဘာလဲဆိုေတာ့ ထူးခြ်န္တဲ့ ကစားသမားကို တစ္ဘက္အသင္းက ၀ိုင္းျပီး အာရုံစိုက္ ေနခ်ိန္မွာ ျပိဳင္ပဲြကို အႏိုင္ရဖို႕ ဘယ္လို မဟာဗ်ဴဟာ ခ်မယ္ဆုိတာပါပဲ။ 1986 ကမၻာ့ဖလားပဲြမွာ အာဂ်င္တီးနားက ဂ်ာမနီကို သြင္းျပီးႏိုင္ခဲ့တဲ့ ၂ ဂိုးလံုးဟာ ဂ်ာမနီေနာက္တန္းအစြန္ေတြကို မာရာဒိုနာ ခ်ေပးခဲ့တဲ့ ေဘာလံုးေတြပါ။ ဒါေၾကာင့္မို႕ ေရခဲျပင္ေဟာ္ကီ ကစားပဲြမွာ တစ္ဦးခ်င္းရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို သြင္းဂိုးနဲ႕မဆံုးျဖတ္ဘဲ ဂိုးသြင္းဖို႕ ဖန္တီးႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတြကိုပါ ထည့္သြင္း စဥ္းစားေစခဲ့တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။

ခင္ဗ်ားဟာ တင္းနစ္ကစားသမားတစ္ဦး လို႕ ယူဆၾကည့္ရေအာင္။ ခင္ဗ်ားရဲ႕ လက္ျပန္ရိုက္ခ်က္ေတြဟာ အားနည္းေနတယ္ဆိုရင္ ျပိဳင္ဘက္ဟာ ခင္ဗ်ားရဲ႕ လက္ျပန္ဘက္ကိုပဲ ေဘာလံုးကို ျပန္ေပးဖို႕ ၾကိဳးစားလိမ္႕မယ္။ ဒီေတာ့ ခင္ဗ်ားဟာ ကိုယ့္ရဲ႕ လက္ျပန္ရိုက္ခ်က္ေတြ တုိးတက္လာေအာင္ ျပန္ျပီး ေလ့က်င့္ထားမယ္ဆိုရင္ ျပိဳင္ဘက္ဟာ ၂ ဘက္စလံုး ကို အလ်ဥ္းသင့္သလို ျပန္ရိုက္ကစားရေတာ့မယ္။ ဆိုလိုတာက ခင္ဗ်ားဟာ ကိုယ္အားသာတဲ့ ရိုက္ခ်က္ေတြ မ်ားမ်ားသံုးႏိုင္ဖို႕အတြက္ ကိုယ့္အားနည္းခ်က္ကို ျပဳျပင္ရတယ္ဆိုတာပါပဲ။

ပုံျပင္ ၉ ပုဒ္ေတာင္က်န္ေသးတယ္ဗ်ိဳ႕၊ ပံုျပင္ ၁၀ ပုဒ္ျပီးမွ ေဆာင္းပါးအမွတ္ ၁ ျပီးမွာ။ က်န္တာေတြ ဆက္တင္ေပးသြားပါဦးမယ္ခင္ဗ်ာ။